Bezpieczeństwo danych w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 200 powiązanych pytań w banku.
Bezpieczeństwo danych to zestaw środków, z których każdy chroni przed czym innym. Kopia zapasowa ratuje po skasowaniu pliku, ale nie zasłoni danych na skradzionym dysku, a szyfrowanie działa dokładnie odwrotnie. Macierz RAID przetrwa awarię dysku i nie przetrwa pomyłki użytkownika ani ataku ransomware. Przy każdym zabezpieczeniu patrz przede wszystkim na to, czego ono nie obejmuje.
Kopia pełna, różnicowa i przyrostowa
Rodzaj
Co zapisuje
Bit archiwalny
pełna
cały wskazany zbiór
zeruje
różnicowa
zmiany od ostatniej kopii pełnej
zostawia
przyrostowa
zmiany od ostatniej kopii dowolnego rodzaju
zeruje
Przy kopii pełnej w niedzielę i 20 GB zmian dziennie środowa kopia różnicowa zajmuje około 60 GB, a środowa przyrostowa około 20 GB. Odtwarzanie odwraca ten rachunek: po awarii w czwartek rano z kopii różnicowych potrzeba dwóch zestawów (pełna z niedzieli plus różnicowa ze środy), z przyrostowych czterech (pełna plus poniedziałek, wtorek, środa), a uszkodzenie jednego ogniwa przerywa cały łańcuch.
Zasada 3-2-1 i granice macierzy RAID
Zasada 3-2-1: trzy egzemplarze danych (licząc produkcyjne), na dwóch różnych rodzajach nośnika, z czego jeden poza lokalizacją. Dane na dysku serwera, kopia na taśmie LTO i kopia w chmurze spełniają wszystkie trzy warunki. Trzy dyski w jednej serwerowni nie spełniają dwóch ostatnich: to jeden rodzaj nośnika w jednym miejscu, a pożar niszczy je razem.
RAID nie jest kopią zapasową, bo powiela zapis w czasie rzeczywistym: skasowanie pliku, zaszyfrowanie przez ransomware i błąd administratora natychmiast trafiają na oba dyski lustra RAID 1 i na wszystkie dyski RAID 5. RAID 0 nie chroni nawet przed awarią sprzętu. Poziomy i pojemności macierzy opisuje artykuł o dyskach i RAID, a przeliczysz je w kalkulatorze RAID. Poprawność kopii sprawdza się próbnym odtworzeniem pliku na osobny nośnik, wpisanym do harmonogramu tak samo jak tworzenie kopii. Uprawnienia NTFS, dziedziczenie i kopiowanie
Uprawnienia z kilku grup sumują się, ale jawna odmowa unieważnia zezwolenie. Dokładna kolejność sprawdzania wpisów:
Zezwolenie nadane wprost na folderze wygrywa więc z odmową odziedziczoną po katalogu nadrzędnym. Nowy obiekt dziedziczy wpisy po folderze nadrzędnym; dziedziczenie można wyłączyć, zamieniając wpisy na jawne albo je usuwając.
Operacja
Uprawnienia obiektu
kopiowanie
przejmuje z miejsca docelowego
przeniesienie w tym samym woluminie NTFS
zachowuje pierwotne
przeniesienie na inny wolumin
jak kopiowanie
Przy dostępie przez sieć obowiązuje część wspólna uprawnień udziału i NTFS: udział tylko do odczytu ogranicza nawet konto z lokalną pełną kontrolą. Więcej przykładów w artykule o Windows. Rodzaje złośliwego oprogramowania
wirus
dokleja się do pliku, czeka na uruchomienie nosiciela
robak
powiela się sam przez sieć, bez działania użytkownika
koń trojański
udaje przydatny program, otwiera drogę napastnikowi
ransomware
szyfruje pliki i żąda okupu za klucz
rootkit
ukrywa obecność napastnika przed systemem
keylogger
zapisuje wciśnięte klawisze
spyware
wysyła zebrane dane na zewnątrz
Phishing jest socjotechniką, nie programem: antywirus nie wystarcza, potrzebne jest sprawdzanie nadawcy i adresu odnośnika. Antywirus rozpoznaje znane próbki po sygnaturach, więc bez aktualizacji baz jego skuteczność spada w kilka dni. Przed ransomware chroni kopia odłączona od sieci albo zapisana w trybie tylko do odczytu; zapłata okupu nie daje gwarancji odzyskania plików.
Zapora sieciowa i szyfrowanie woluminu
Zapora przepuszcza lub blokuje ruch według kierunku, protokołu, portu, programu i profilu sieci (w Windows: domenowy, prywatny, publiczny). Ruch przychodzący bez reguły zezwalającej jest domyślnie blokowany, wychodzący domyślnie przechodzi, a reguła blokująca wygrywa z zezwalającą. Pulpit zdalny wymaga reguły przychodzącej dla portu TCP 3389; ping korzysta z ICMP, który portów nie używa, więc odblokowuje się go osobną regułą dla żądania echa.
BitLocker szyfruje cały wolumin (inaczej niż EFS, który szyfruje pliki). Z modułem TPM klucz zostaje zwolniony po sprawdzeniu integralności startu, a 48-cyfrowy klucz odzyskiwania trzeba trzymać poza tym dyskiem. Nośnik podłączony do innego komputera nie odda danych bez hasła albo klucza. Na odblokowanym systemie pliki są odszyfrowywane w locie, więc szyfrowanie woluminu nie chroni przed zalogowanym użytkownikiem ani programem na jego koncie.
Zasilanie awaryjne i trwałe usuwanie danych
UPS daje minuty pracy na bezpieczne zamknięcie systemu, nie godziny podtrzymania: sens ma dopiero z kablem USB i usługą, która wyłącza system przed wyczerpaniem baterii. Moc pozorną w VA przelicza się na czynną przez współczynnik mocy: 1000 VA przy współczynniku 0,6 daje około 600 W, więc obciążenie 400 W się mieści, a 700 W nie. Do UPS nie podłącza się drukarki laserowej: jej grzałka pobiera skokowo moc porównywalną z całym zasilaczem awaryjnym.
Usunięcie pliku i formatowanie szybkie kasują tylko wpisy w strukturach systemu plików: dane odzyska zwykły program. Formatowanie pełne (od Windows Vista) zapisuje zera na całej powierzchni, co dla dysku talerzowego jest realnym czyszczeniem. Demagnetyzer nie działa na pamięć flash, a w SSD wyrównywanie zużycia sprawia, że nadpisywanie omija część komórek: dla SSD stosuje się Secure Erase kontrolera albo szyfrowanie od początku i skasowanie klucza, a nośnik wycofywany z użycia niszczy się fizycznie.