Sprzęt, dyski i RAID w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 488 powiązanych pytań w banku.
Dobór i diagnozowanie sprzętu wymaga połączenia kilku informacji: zgodności podzespołów, rodzaju interfejsu, sposobu uruchamiania systemu oraz organizacji danych na dyskach. W zadaniu oddzielaj cechy fizycznego nośnika od partycji, systemu plików i macierzy RAID.
Zgodność podzespołów
Procesor musi pasować do gniazda i być obsługiwany przez chipset oraz wersję UEFI płyty. Pamięć RAM dobiera się według generacji, obsługiwanej pojemności i częstotliwości, a płytę i obudowę według formatu, na przykład ATX lub microATX. Zasilacz powinien mieć odpowiednią moc, jakość i złącza dla płyty, procesora oraz karty graficznej.
Po włączeniu komputera firmware UEFI wykonuje test POST, inicjuje urządzenia i wybiera nośnik startowy. Brak obrazu nie zawsze oznacza uszkodzenie monitora: sprawdź zasilanie, pamięć, kartę graficzną, przewód oraz sygnały diagnostyczne płyty. Przy pracy wewnątrz obudowy odłącz zasilanie i ogranicz ryzyko wyładowania elektrostatycznego.
HDD, SSD, SATA, NVMe i M.2
›
HDD zapisuje dane magnetycznie na wirujących talerzach, więc opóźnienie zależy też od ruchu mechaniki.
›
SSD korzysta z pamięci flash i zwykle ma krótszy czas dostępu.
›
SATA to interfejs używany przez dyski HDD i SSD; NVMe to protokół zaprojektowany dla pamięci flash pracującej przez PCI Express.
›
M.2 opisuje format i złącze, a nie technologię transmisji: dysk M.2 może używać SATA albo PCIe/NVMe, zależnie od modelu i obsługi płyty. Przed zakupem sprawdź typ klucza, długość modułu, obsługiwany interfejs i liczbę linii PCIe.
Partycje i systemy plików
GPT współpracuje z UEFI, przechowuje zapasową kopię informacji o partycjach i nie ma limitu czterech partycji podstawowych znanego z MBR. MBR spotyka się w starszych konfiguracjach BIOS; przy sektorach 512-bajtowych jego typowy limit adresowania to około 2 TiB. Sposób partycjonowania to nie to samo co system plików:
NTFS
uprawnienia, duże pliki, dziennik zmian
FAT32
szeroka zgodność; plik mniejszy niż 4 GiB
exFAT
bez limitu 4 GiB, typowy dla nośników wymiennych
Formatowanie tworzy struktury systemu plików na partycji, dlatego może odciąć dostęp do wcześniejszych danych. Różnicę między dziesiętnymi TB producenta a binarnymi TiB systemu przeliczysz w konwerterze jednostek informacji. Poziomy RAID i obliczanie pojemności
Poziom
Min. dysków
Pojemność przy N dyskach po S
Odporność na awarię
RAID 6
4
(N - 2) * S
2 dyski
RAID 10
4 (parzyście)
N / 2 * S
po 1 z każdej pary luster
Jeśli dyski mają różne rozmiary, licz na pojemności najmniejszego. Wyniki sprawdzisz w kalkulatorze RAID. Przykład macierzy i zasada kopii zapasowej
Cztery dyski po 2 TB dadzą nominalnie 6 TB w RAID 5 i 4 TB w RAID 10. RAID 5 przetrwa awarię jednego dysku; RAID 10 może przetrwać kilka, o ile w żadnej parze lustrzanej nie padną oba nośniki.
RAID zwiększa dostępność albo wydajność, ale nie zastępuje kopii zapasowej: nie chroni przed skasowaniem, zaszyfrowaniem danych przez złośliwy program, błędem administratora ani zniszczeniem całego urządzenia. Kopia powinna istnieć poza macierzą, a możliwość odtworzenia danych trzeba okresowo sprawdzać. Zadania z RAID wracają w części pisemnej co sesję: przećwicz je na arkuszach INF.02.