Sprzęt, dyski i RAID na egzaminie INF.02

INF.02 · teoria
autor: redakcja · 24.08.2026
Sprzęt, dyski i RAID w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 488 powiązanych pytań w banku.
Dobór i dia­gno­zo­wa­nie sprzę­tu wymaga po­łą­cze­nia kilku in­for­ma­cji: zgod­no­ści pod­ze­spo­łów, ro­dza­ju in­ter­fej­su, spo­so­bu uru­cha­mia­nia sys­te­mu oraz or­ga­ni­za­cji danych na dys­kach. W za­da­niu od­dzie­laj cechy fi­zycz­ne­go no­śni­ka od par­ty­cji, sys­te­mu plików i ma­cie­rzy RAID.

Zgod­ność pod­ze­spo­łów

Pro­ce­sor musi pa­so­wać do gniaz­da i być ob­słu­gi­wa­ny przez chip­set oraz wersję UEFI płyty. Pamięć RAM do­bie­ra się według ge­ne­ra­cji, ob­słu­gi­wa­nej po­jem­no­ści i czę­sto­tli­wo­ści, a płytę i obu­do­wę według for­ma­tu, na przy­kład ATX lub microATX. Za­si­lacz po­wi­nien mieć od­po­wied­nią moc, jakość i złącza dla płyty, pro­ce­so­ra oraz karty gra­ficz­nej.
Po włą­cze­niu kom­pu­te­ra firm­wa­re UEFI wy­ko­nu­je test POST, ini­cju­je urzą­dze­nia i wy­bie­ra nośnik star­to­wy. Brak obrazu nie zawsze ozna­cza uszko­dze­nie mo­ni­to­ra: sprawdź za­si­la­nie, pamięć, kartę gra­ficz­ną, prze­wód oraz sy­gna­ły dia­gno­stycz­ne płyty. Przy pracy we­wnątrz obu­do­wy odłącz za­si­la­nie i ogra­nicz ryzyko wy­ła­do­wa­nia elek­tro­sta­tycz­ne­go.

HDD, SSD, SATA, NVMe i M.2

  • ›
    HDD za­pi­su­je dane ma­gne­tycz­nie na wi­ru­ją­cych ta­ler­zach, więc opóź­nie­nie zależy też od ruchu me­cha­ni­ki.
  • ›
    SSD ko­rzy­sta z pa­mię­ci flash i zwykle ma krót­szy czas do­stę­pu.
  • ›
    SATA to in­ter­fejs uży­wa­ny przez dyski HDD i SSD; NVMe to pro­to­kół za­pro­jek­to­wa­ny dla pa­mię­ci flash pra­cu­ją­cej przez PCI Express.
  • ›
    M.2 opi­su­je format i złącze, a nie tech­no­lo­gię trans­mi­sji: dysk M.2 może używać SATA albo PCIe/NVMe, za­leż­nie od modelu i ob­słu­gi płyty. Przed za­ku­pem sprawdź typ klucza, dłu­gość modułu, ob­słu­gi­wa­ny in­ter­fejs i liczbę linii PCIe.

Par­ty­cje i sys­te­my plików

GPT współ­pra­cu­je z UEFI, prze­cho­wu­je za­pa­so­wą kopię in­for­ma­cji o par­ty­cjach i nie ma limitu czte­rech par­ty­cji pod­sta­wo­wych zna­ne­go z MBR. MBR spo­ty­ka się w star­szych kon­fi­gu­ra­cjach BIOS; przy sek­to­rach 512-baj­to­wych jego typowy limit ad­re­so­wa­nia to około 2 TiB. Sposób par­ty­cjo­no­wa­nia to nie to samo co system plików:
System plików
Cechy
NTFS
upraw­nie­nia, duże pliki, dzien­nik zmian
FAT32
sze­ro­ka zgod­ność; plik mniej­szy niż 4 GiB
exFAT
bez limitu 4 GiB, typowy dla no­śni­ków wy­mien­nych
For­ma­to­wa­nie tworzy struk­tu­ry sys­te­mu plików na par­ty­cji, dla­te­go może odciąć dostęp do wcze­śniej­szych danych. Róż­ni­cę między dzie­sięt­ny­mi TB pro­du­cen­ta a bi­nar­ny­mi TiB sys­te­mu prze­li­czysz w kon­wer­te­rze jed­no­stek in­for­ma­cji.

Po­zio­my RAID i ob­li­cza­nie po­jem­no­ści

Poziom
Min. dysków
Po­jem­ność przy N dys­kach po S
Od­por­ność na awarię
RAID 0
2
N * S
żadna
RAID 1
2
S
N-1 dysków
RAID 5
3
(N - 1) * S
1 dysk
RAID 6
4
(N - 2) * S
2 dyski
RAID 10
4 (pa­rzy­ście)
N / 2 * S
po 1 z każdej pary luster
Jeśli dyski mają różne roz­mia­ry, licz na po­jem­no­ści naj­mniej­sze­go. Wyniki spraw­dzisz w kal­ku­la­to­rze RAID.

Przy­kład ma­cie­rzy i zasada kopii za­pa­so­wej

Cztery dyski po 2 TB dadzą no­mi­nal­nie 6 TB w RAID 5 i 4 TB w RAID 10. RAID 5 prze­trwa awarię jed­ne­go dysku; RAID 10 może prze­trwać kilka, o ile w żadnej parze lu­strza­nej nie padną oba no­śni­ki.
RAID zwięk­sza do­stęp­ność albo wy­daj­ność, ale nie za­stę­pu­je kopii za­pa­so­wej: nie chroni przed ska­so­wa­niem, za­szy­fro­wa­niem danych przez zło­śli­wy pro­gram, błędem ad­mi­ni­stra­to­ra ani znisz­cze­niem całego urzą­dze­nia. Kopia po­win­na ist­nieć poza ma­cie­rzą, a moż­li­wość od­two­rze­nia danych trzeba okre­so­wo spraw­dzać. Za­da­nia z RAID wra­ca­ją w części pi­sem­nej co sesję: prze­ćwicz je na ar­ku­szach INF.02.
ZAWODNIK
egzamin zawodowy INF.02 · INF.03 · INF.04
Serwer Discord›
Egzaminy zawodowe IT/Matury/Studia
@yastor
© 2026 Zawodnik · by Yastor
Arkusze i zasady oceniania pochodzą z CKE. Serwis nie jest powiązany z Centralną Komisją Egzaminacyjną.