Protokoły i porty w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 326 powiązanych pytań w banku.
Protokół opisuje zasady komunikacji, a port pomaga systemowi skierować dane do właściwej usługi. Na egzaminie trzeba łączyć numery portów z zastosowaniem, ale też rozumieć, co dzieje się od wpisania adresu strony do odebrania odpowiedzi z serwera.
TCP, UDP i znaczenie portu
TCP zestawia połączenie, numeruje dane, potwierdza odbiór i ponawia transmisję po stracie. UDP przesyła datagramy bez tych mechanizmów: ma mniejszy narzut, ale aplikacja sama musi poradzić sobie ze stratą albo zmianą kolejności. Wybór zależy od projektu usługi, a nie od prostej zasady, że pliki zawsze idą po TCP, a multimedia po UDP.
HTTP/1.1 i HTTP/2 korzystają z TCP, natomiast HTTP/3 działa przez QUIC oparty na UDP. DNS zwykle wysyła krótkie zapytania przez UDP, ale przechodzi na TCP na przykład przy większej odpowiedzi; transfer stref także używa TCP. Port identyfikuje usługę na hoście, a adres IP identyfikuje interfejs w sieci.
Porty, które musisz znać
Telnet
23
nieszyfrowany
FTP
21
sterowanie; 20 dane w trybie aktywnym
DHCP
67 / 68
serwer / klient, UDP
Porty domyślne nie są obowiązkiem technicznym, bo administrator może skonfigurować usługę inaczej. W zadaniu bez dodatkowych informacji przyjmujesz wartości z rejestru IANA. Zapis 20/21 dla FTP to użyteczny skrót egzaminacyjny, ale w trybie pasywnym serwer wskazuje klientowi inny port danych. Wszystkie pary przećwiczysz w narzędziu protokoły sieciowe i porty. Poczta elektroniczna
SMTP
25
465; wysyłka klienta: 587
wysyłanie poczty
POP3
110
995
pobieranie wiadomości
IMAP
143
993
synchronizacja skrzynki na serwerze
IMAP utrzymuje stan skrzynki na serwerze, POP3 jest nastawiony na pobranie wiadomości na jedno urządzenie.
DNS i DHCP
DNS na porcie 53 tłumaczy nazwy i przechowuje między innymi rekordy A, AAAA, CNAME, MX, NS i PTR. DHCP działa przez UDP na portach 67 (serwer) i 68 (klient), a podstawową wymianę opisuje skrót DORA:
1.
Discover: klient szuka serwera.
2.
Offer: serwer proponuje adres.
3.
Request: klient prosi o zaproponowaną konfigurację.
4.
Acknowledge: serwer potwierdza dzierżawę.
Klient dostaje zwykle adres, maskę, bramę, serwery DNS i czas dzierżawy. Konfigurację serwera DHCP w zadaniach INF.02 opisujemy w artykule DHCP na egzaminie. Warstwy i urządzenia
W uproszczonym śledzeniu transmisji aplikacja tworzy dane, TCP segment lub UDP datagram, IP pakiet, a Ethernet ramkę. Przełącznik decyduje na podstawie adresów MAC w sieci lokalnej, router przekazuje pakiety między sieciami na podstawie adresów IP.
›
ARP kojarzy adres IPv4 z adresem MAC w lokalnym segmencie; IPv6 używa do tego NDP.
›
ICMP przenosi komunikaty kontrolne i obsługuje narzędzia diagnostyczne takie jak ping.
›
NAT zmienia informacje adresowe na granicy sieci, na przykład gdy wiele urządzeń prywatnych wychodzi do internetu przez jeden publiczny adres IPv4.
Przykład pełnej komunikacji
Nowy komputer najpierw pobiera konfigurację przez DHCP. Po wpisaniu nazwy strony pyta DNS o adres serwera, potem nawiązuje połączenie TCP z portem 443 albo połączenie QUIC przez UDP dla HTTP/3. HTTPS dodaje szyfrowanie TLS i weryfikację certyfikatu serwera.
Ten przykład spina osobne fakty w diagnostykę: gdy działa ping do adresu IP, ale strona pod nazwą się nie otwiera, sprawdzasz DNS. Gdy nazwa się rozwiązuje, a port usługi nie odpowiada, problemem może być proces serwera, zapora albo przekierowanie portu. Pytania o porty wracają w każdej sesji pisemnej: sprawdź się na arkuszach z poprzednich sesji.