Protokoły i porty na egzaminie INF.02

INF.02 · teoria
autor: redakcja · 24.08.2026
Protokoły i porty w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 326 powiązanych pytań w banku.
Pro­to­kół opi­su­je zasady ko­mu­ni­ka­cji, a port pomaga sys­te­mo­wi skie­ro­wać dane do wła­ści­wej usługi. Na eg­za­mi­nie trzeba łączyć numery portów z za­sto­so­wa­niem, ale też ro­zu­mieć, co dzieje się od wpi­sa­nia adresu strony do ode­bra­nia od­po­wie­dzi z ser­we­ra.

TCP, UDP i zna­cze­nie portu

TCP ze­sta­wia po­łą­cze­nie, nu­me­ru­je dane, po­twier­dza odbiór i po­na­wia trans­mi­sję po stra­cie. UDP prze­sy­ła da­ta­gra­my bez tych me­cha­ni­zmów: ma mniej­szy narzut, ale apli­ka­cja sama musi po­ra­dzić sobie ze stratą albo zmianą ko­lej­no­ści. Wybór zależy od pro­jek­tu usługi, a nie od pro­stej zasady, że pliki zawsze idą po TCP, a mul­ti­me­dia po UDP.
HTTP/1.1 i HTTP/2 ko­rzy­sta­ją z TCP, na­to­miast HTTP/3 działa przez QUIC oparty na UDP. DNS zwykle wysyła krót­kie za­py­ta­nia przez UDP, ale prze­cho­dzi na TCP na przy­kład przy więk­szej od­po­wie­dzi; trans­fer stref także używa TCP. Port iden­ty­fi­ku­je usługę na hoście, a adres IP iden­ty­fi­ku­je in­ter­fejs w sieci.

Porty, które musisz znać

Usługa
Port
Uwagi
HTTP
80
HTTPS: 443 (TLS)
SSH
22
także SFTP
Telnet
23
nie­szy­fro­wa­ny
RDP
3389
pulpit zdalny
FTP
21
ste­ro­wa­nie; 20 dane w trybie ak­tyw­nym
DNS
53
UDP i TCP
DHCP
67 / 68
serwer / klient, UDP
Porty do­myśl­ne nie są obo­wiąz­kiem tech­nicz­nym, bo ad­mi­ni­stra­tor może skon­fi­gu­ro­wać usługę ina­czej. W za­da­niu bez do­dat­ko­wych in­for­ma­cji przyj­mu­jesz war­to­ści z re­je­stru IANA. Zapis 20/21 dla FTP to uży­tecz­ny skrót eg­za­mi­na­cyj­ny, ale w trybie pa­syw­nym serwer wska­zu­je klien­to­wi inny port danych. Wszyst­kie pary prze­ćwi­czysz w na­rzę­dziu pro­to­ko­ły sie­cio­we i porty.

Poczta elek­tro­nicz­na

Pro­to­kół
Port
Z TLS
Rola
SMTP
25
465; wy­sył­ka klien­ta: 587
wy­sy­ła­nie poczty
POP3
110
995
po­bie­ra­nie wia­do­mo­ści
IMAP
143
993
syn­chro­ni­za­cja skrzyn­ki na ser­we­rze
IMAP utrzy­mu­je stan skrzyn­ki na ser­we­rze, POP3 jest na­sta­wio­ny na po­bra­nie wia­do­mo­ści na jedno urzą­dze­nie.

DNS i DHCP

DNS na porcie 53 tłu­ma­czy nazwy i prze­cho­wu­je między innymi re­kor­dy A, AAAA, CNAME, MX, NS i PTR. DHCP działa przez UDP na por­tach 67 (serwer) i 68 (klient), a pod­sta­wo­wą wy­mia­nę opi­su­je skrót DORA:
  • 1.
    Di­sco­ver: klient szuka ser­we­ra.
  • 2.
    Offer: serwer pro­po­nu­je adres.
  • 3.
    Re­qu­est: klient prosi o za­pro­po­no­wa­ną kon­fi­gu­ra­cję.
  • 4.
    Ack­now­led­ge: serwer po­twier­dza dzier­ża­wę.
Klient do­sta­je zwykle adres, maskę, bramę, ser­we­ry DNS i czas dzier­ża­wy. Kon­fi­gu­ra­cję ser­we­ra DHCP w za­da­niach INF.02 opi­su­je­my w ar­ty­ku­le DHCP na eg­za­mi­nie.

War­stwy i urzą­dze­nia

W uprosz­czo­nym śle­dze­niu trans­mi­sji apli­ka­cja tworzy dane, TCP seg­ment lub UDP da­ta­gram, IP pakiet, a Ether­net ramkę. Prze­łącz­nik de­cy­du­je na pod­sta­wie ad­re­sów MAC w sieci lo­kal­nej, router prze­ka­zu­je pa­kie­ty między sie­cia­mi na pod­sta­wie ad­re­sów IP.
  • ›
    ARP ko­ja­rzy adres IPv4 z ad­re­sem MAC w lo­kal­nym seg­men­cie; IPv6 używa do tego NDP.
  • ›
    ICMP prze­no­si ko­mu­ni­ka­ty kon­tro­l­ne i ob­słu­gu­je na­rzę­dzia dia­gno­stycz­ne takie jak ping.
  • ›
    NAT zmie­nia in­for­ma­cje ad­re­so­we na gra­ni­cy sieci, na przy­kład gdy wiele urzą­dzeń pry­wat­nych wy­cho­dzi do in­ter­ne­tu przez jeden pu­blicz­ny adres IPv4.

Przy­kład pełnej ko­mu­ni­ka­cji

Nowy kom­pu­ter naj­pierw po­bie­ra kon­fi­gu­ra­cję przez DHCP. Po wpi­sa­niu nazwy strony pyta DNS o adres ser­we­ra, potem na­wią­zu­je po­łą­cze­nie TCP z portem 443 albo po­łą­cze­nie QUIC przez UDP dla HTTP/3. HTTPS dodaje szy­fro­wa­nie TLS i we­ry­fi­ka­cję cer­ty­fi­ka­tu ser­we­ra.
Ten przy­kład spina osobne fakty w dia­gno­sty­kę: gdy działa ping do adresu IP, ale strona pod nazwą się nie otwie­ra, spraw­dzasz DNS. Gdy nazwa się roz­wią­zu­je, a port usługi nie od­po­wia­da, pro­ble­mem może być proces ser­we­ra, zapora albo prze­kie­ro­wa­nie portu. Py­ta­nia o porty wra­ca­ją w każdej sesji pi­sem­nej: sprawdź się na ar­ku­szach z po­przed­nich sesji.
ZAWODNIK
egzamin zawodowy INF.02 · INF.03 · INF.04
Serwer Discord›
Egzaminy zawodowe IT/Matury/Studia
@yastor
© 2026 Zawodnik · by Yastor
Arkusze i zasady oceniania pochodzą z CKE. Serwis nie jest powiązany z Centralną Komisją Egzaminacyjną.