Kosztorys w arkuszu kalkulacyjnym krok po kroku: formuły, VAT, format walutowy zamiast dopisywania „zł” i najczęstsze błędy, przez które traci się punkty w INF.02.
Kosztorys to stały element arkuszy INF.02: dostajesz cennik części i usług, a w arkuszu kalkulacyjnym liczysz wartości netto, VAT i kwoty brutto. Zadanie jest proste rachunkowo, ale łatwo w nim stracić punkty za rzeczy techniczne: wartości wpisane z ręki zamiast formuł, dopisane słowo „zł” zamiast formatu walutowego albo plik zapisany w złym miejscu.
Jak zwykle wygląda tabela
Litery w nagłówku poniżej to kolumny arkusza kalkulacyjnego, dokładnie te, które widzisz nad tabelą w Excelu albo LibreOffice Calc. Nagłówki kosztorysu zajmują wiersz 1, więc pierwsza pozycja stoi w wierszu 2.
A: Lp.
B: Nazwa
C: Jm.
D: Ilość
E: Cena netto
F: Wartość netto
1
przewód UTP kat. 5e
m
20
1,20
=D2*E2
2
wtyk RJ45
szt.
4
0,80
=D3*E3
=D2*E2 czyta się więc: ilość (kolumna D) razy cena netto (kolumna E) z tego samego wiersza. Dokładny układ kolumn dyktuje arkusz: przepisz nagłówki i jednostki z treści zadania, a adresy komórek odczytaj z własnego pliku, bo u Ciebie kolumny mogą stać w innych miejscach. Częścią kosztorysu bywa też wiersz podsumowania oraz kolumny z VAT i wartością brutto.
Formuły, które wystarczą
Przykłady trzymają się układu kolumn z tabeli powyżej. Przy dłuższym kosztorysie, na przykład z pozycjami w wierszach od 2 do 10, suma netto wypada w komórce F11, a VAT liczony pod nią w F12.
wartość netto pozycji: ilość razy cena
=D2*E2
suma kolumny wartości netto
=SUMA(F2:F10)
VAT 23% od sumy netto z F11
=F11*23%
brutto: suma netto plus VAT
=F11+F12 albo =F11*1,23
zaokrąglenie do groszy
=ZAOKR(F11*1,23;2)
W polskiej wersji Excela i LibreOffice Calc funkcje nazywają się SUMA i ZAOKR, w angielskiej SUM i ROUND. Sprawdź, w jakiej wersji językowej pracujesz, zanim zaczniesz przepisywać formuły. Ułamki wpisuje się z przecinkiem, a argumenty funkcji rozdziela średnikiem.
Licz formułami, nie z ręki
Wpisanie wyniku obliczonego w pamięci albo na kalkulatorze wygląda identycznie na ekranie, ale nie jest tym samym: przy zmianie jednej ceny tabela z formułami przeliczy się sama, a ręczne wpisy zostaną błędne. W wielu sesjach zasady oceniania rozliczają poprawność wartości wynikających z obliczeń, więc jedna pomyłka rachunkowa bez formuł potrafi popsuć kilka kryteriów naraz. Formuła to także jedyny zapis, który pokazuje, skąd wzięła się liczba.
Złotówki: format komórki, nie tekst
Nie dopisuj „zł” do liczby. Komórka z tekstem 24,00 zł wpisanym z ręki przestaje być liczbą: suma jej nie policzy, a sortowanie i formuły się posypią. Zamiast tego zaznacz kolumnę i ustaw format walutowy (Formatuj komórki, kategoria Waluta) albo księgowy. Liczba zostaje liczbą, a arkusz sam wyświetla symbol złotówki i dwa miejsca po przecinku.
Zapis pliku
1.
Nazwa i miejsce zapisu są podane w arkuszu, zwykle razem z numerem PESEL w nazwie folderu. Zapisz dokładnie tak, jak każe polecenie.
2.
Format pliku wynika z treści zadania i oprogramowania na stanowisku: nie konwertuj bez potrzeby.
3.
Zapisuj w trakcie pracy, nie tylko na końcu.
Częste błędy
1.
Wyniki wpisane z ręki zamiast formuł.
2.
„zł” dopisane jako tekst zamiast formatu walutowego.
3.
VAT policzony od złej podstawy albo podwójnie doliczony.
4.
Zaokrąglanie wyświetlaniem (format komórki) tam, gdzie zadanie wymaga zaokrąglenia wartości funkcją ZAOKR.
5.
Plik zapisany na pulpicie zamiast we wskazanym folderze.