Porty TCP i UDP oraz warstwy modelu ISO/OSI
Adres IP kieruje pakiet do właściwego urządzenia, a numer portu mówi systemowi, której usłudze ma przekazać dane. Dzięki temu jeden serwer obsługuje naraz stronę WWW, pocztę i zdalny pulpit. Porty od 0 do 1023 są zarezerwowane dla usług systemowych i to właśnie o nie pyta egzamin: 21 dla połączenia sterującego FTP, 22 dla SSH, 25 dla SMTP, 53 dla DNS, 80 dla HTTP, 110 dla POP3, 143 dla IMAP, 443 dla HTTPS i 3389 dla pulpitu zdalnego.
Model ISO/OSI dzieli komunikację na siedem warstw, od sygnału w kablu do aplikacji użytkownika. Warstwa pierwsza to nośnik i wtyczki, druga to ramki i adresy MAC, trzecia to adresy IP i trasowanie, czwarta to TCP oraz UDP, a siódma to protokoły widziane wprost, jak HTTP czy FTP. Pytania o urządzenia rozstrzyga się tym samym kluczem: koncentrator powiela sygnał (warstwa 1), przełącznik czyta adres MAC (warstwa 2), a ruter podejmuje decyzję na podstawie adresu IP (warstwa 3).
Wybór między TCP a UDP należy do protokołu aplikacyjnego. TCP nawiązuje połączenie i pilnuje kolejności oraz kompletności danych, więc korzystają z niego HTTP, FTP i poczta. UDP wysyła datagramy bez takiego narzutu, co opłaca się przy transmisji głosu i obrazu. Część usług używa obu: DNS odpowiada zwykle przez UDP, a przy większych odpowiedziach i transferze strefy przechodzi na TCP.
Przykład: jak czytać wiersz tabeli portów
1
Weź usługę HTTPS. Numer portu to 443, transport to TCP, a warstwa modelu ISO/OSI to siódma, czyli aplikacji.
2
Numer portu opisuje usługę, a nie sposób przesyłania danych: ten wynika z kolumny transportu.
3
Porównaj z FTP. Tam porty są dwa: 21 obsługuje polecenia, a 20 przesyła dane w trybie aktywnym.
4
W trybie pasywnym port danych ustala serwer i przekazuje go klientowi, więc numer 20 się nie pojawia.
Najczęstsze pytania
?
Jaki port ma HTTPS, a jaki HTTP?
HTTPS korzysta z portu 443, a HTTP z portu 80. Oba działają nad protokołem TCP i należą do warstwy aplikacji modelu ISO/OSI.
?
Czym różni się TCP od UDP?
TCP nawiązuje połączenie, numeruje segmenty i potwierdza ich odbiór, więc dane docierają w całości i w kolejności. UDP wysyła datagramy bez połączenia i bez potwierdzeń, przez co jest szybszy, ale nie gwarantuje dostarczenia.
?
Dlaczego FTP ma dwa porty?
Port 21 przenosi polecenia, a osobnym połączeniem idą pliki. W trybie aktywnym dane wychodzą z portu 20 serwera, a w trybie pasywnym serwer podaje klientowi numer portu, na którym czeka.
?
W której warstwie ISO/OSI działa przełącznik?
Typowy przełącznik działa w warstwie drugiej, czyli łącza danych, bo decyzje podejmuje na podstawie adresów MAC. Ruter pracuje w warstwie trzeciej i kieruje się adresami IP.
?
Czym różni się ramka od pakietu i segmentu?
To nazwy porcji danych w kolejnych warstwach modelu ISO/OSI. Warstwa transportowa dzieli dane na segmenty, warstwa sieciowa pakuje je w pakiety z adresami IP, a warstwa łącza danych w ramki z adresami MAC. W warstwie fizycznej przesyłane są już pojedyncze bity.
Gdzie ćwiczyć dalej
lekcje kursu o tym zagadnieniu
narzędzia z tej samej rodziny