ZAWODNIK

Kompetencje: etyka, tajemnica, stres, asertywność, konflikt, komunikacja, negocjacje

INF.03 · teoria
autor: redakcja · 02.11.2026
Jak odpowiedzialnie wykonywać zadanie IT, chronić informacje, planować własną pracę, przekazywać uwagi, rozwiązywać konflikt i uzgadniać warunki. Przykład projektu sklepu. Lekcja 14.2 kursu INF.03.

[ INF.03: PYTANIA Z TEGO DZIAŁU ]

Przejrzyj pytania: Kompetencje zawodoweĆwicz temat: Kompetencje zawodowe
Kom­pe­ten­cje per­so­nal­ne i spo­łecz­ne to umie­jęt­no­ści kie­ro­wa­nia własną pracą oraz współ­pra­cy z innymi ludźmi. Na INF.03 py­ta­nie może wy­ma­gać roz­po­zna­nia po­sta­wy etycz­nej, aser­tyw­nej odmowy, wła­ści­wej in­for­ma­cji zwrot­nej albo metody roz­wią­za­nia kon­flik­tu. W pro­jek­cie strony te umie­jęt­no­ści de­cy­du­ją, czy zespół prze­ka­zu­je sobie po­trzeb­ne in­for­ma­cje i po­tra­fi na­pra­wić pro­blem.

Etyka i od­po­wie­dzial­ność za in­for­ma­cje

Etyka za­wo­do­wa to zasady rze­tel­ne­go po­stę­po­wa­nia wobec klien­ta, współ­pra­cow­ni­ków i użyt­kow­ni­ków. Obej­mu­je uczci­wy opis stanu pracy, sza­cu­nek, ochro­nę po­wie­rzo­nych in­for­ma­cji i wy­ko­ny­wa­nie dzia­łań w gra­ni­cach upraw­nień. Nie wy­star­czy, że ope­ra­cja jest tech­nicz­nie moż­li­wa. Dostęp do bazy sklepu nie jest zgodą na prze­glą­da­nie pry­wat­nych danych z cie­ka­wo­ści.
Ta­jem­ni­ca zwią­za­na z pracą ozna­cza ochro­nę in­for­ma­cji, któ­rych ujaw­nie­nie byłoby nie­upraw­nio­ne, na przy­kład danych do­stę­po­wych, do­ku­men­tów klien­ta i nie­pu­blicz­nych usta­leń pro­jek­tu. Ko­rzy­staj z za­twier­dzo­nych ka­na­łów i prze­ka­zuj in­for­ma­cje osobom, które po­trze­bu­ją ich do za­da­nia. Nie wy­sy­łaj bazy na pry­wat­ną skrzyn­kę tylko dla­te­go, że tak jest wy­god­niej.
Przed udo­stęp­nie­niem zrzutu ekranu sprawdź, czy nie za­wie­ra danych klien­ta, klucza do­stę­pu albo hasła. Do ćwi­cze­nia użyj danych przy­kła­do­wych. Jeżeli przy­pad­ko­wo ujaw­nisz sekret, zgłoś zda­rze­nie wła­ści­wej osobie i wy­ko­naj pro­ce­du­rę ogra­ni­cze­nia skut­ków. Ukry­wa­nie błędu od­bie­ra ze­spo­ło­wi czas na re­ak­cję.
Kul­tu­ra oso­bi­sta obej­mu­je punk­tu­al­ność, uprzej­my język, po­sza­no­wa­nie cudzej pracy i nie­dy­skry­mi­nu­ją­ce za­cho­wa­nie. Za­cho­wa­niem etycz­nym jest po­da­nie rze­czy­wi­ste­go wyniku testów za­miast za­zna­cze­nia wszyst­kich jako wy­ko­na­ne. Użycie cu­dze­go ma­te­ria­łu wymaga uwzględ­nie­nia praw i wa­run­ków jego wy­ko­rzy­sta­nia, a nie tylko usu­nię­cia na­zwi­ska autora.
Od­po­wie­dzial­ność ozna­cza także prze­wi­dy­wa­nie kon­se­kwen­cji: utraty danych, opóź­nie­nia, szkody klien­ta i moż­li­wej od­po­wie­dzial­no­ści praw­nej. Przed ope­ra­cją usu­wa­nia danych sprawdź upraw­nie­nia, cel, zakres i moż­li­wość od­two­rze­nia. Nie­pra­wi­dło­wa eks­plo­ata­cja sprzę­tu może za­gro­zić lu­dziom oraz spo­wo­do­wać prze­stój. Nie od­kła­daj roz­po­zna­nia tych skut­ków na moment po awarii.

Własny plan musi dać się spraw­dzić

Plan za­da­nia to po­dział celu na czyn­no­ści z czasem i wa­run­kiem ukoń­cze­nia. Dla for­mu­la­rza kon­tak­to­we­go za­pla­nuj od­czy­ta­nie wy­ma­gań, przy­go­to­wa­nie pól, ob­słu­gę danych, spraw­dze­nie błędów i prze­ka­za­nie wyniku. „Po­pra­cu­ję nad for­mu­la­rzem” nie wska­zu­je, co ma być gotowe.
Przy­kła­do­we dwie go­dzi­ny można po­dzie­lić na 15 minut ana­li­zy, 60 minut wy­ko­na­nia, 30 minut testów i 15 minut po­pra­wek oraz zapisu usta­leń. To sza­cu­nek do danego ćwi­cze­nia, nie uni­wer­sal­na norma. W po­ło­wie po­rów­naj stan z planem. Jeżeli bra­ku­je adresu od­bior­cy wia­do­mo­ści, zgłoś blo­ka­dę i wy­ko­naj moż­li­wą część za­miast czekać w ciszy.
Mo­ni­to­ro­wa­nie polega na po­rów­ny­wa­niu rze­czy­wi­ste­go po­stę­pu z ocze­ki­wa­nym. Gdy test ujawni błąd wa­li­da­cji, popraw plan i po­in­for­muj o wpły­wie na termin. Nie skra­caj ukrad­kiem wy­ma­ga­nych testów. Po wy­ko­na­niu oceń własną pracę: które wa­run­ki speł­nio­no, co wy­ma­ga­ło po­pra­wy i dla­cze­go sza­cu­nek czasu się różnił.
Sa­mo­dziel­ność nie ozna­cza zakazu pro­sze­nia o pomoc. Dobre py­ta­nie za­wie­ra cel, wy­ko­na­ne próby, wynik i kon­kret­ną nie­ja­sność. „For­mu­larz za­pi­su­je pusty adres mimo wy­ma­ga­ne­go pola; spraw­dzi­łem wa­li­da­cję prze­glą­dar­ki, po­trze­bu­ję pomocy z kon­tro­lą na ser­we­rze” daje współ­pra­cow­ni­ko­wi punkt za­czę­cia.

Stres i aser­tyw­ność

Stres w pracy jest re­ak­cją na wy­ma­ga­nia i ob­cią­że­nia, z któ­ry­mi trudno sobie po­ra­dzić do­stęp­ny­mi za­so­ba­mi. Źró­dłem może być nad­miar zadań, nie­ja­sna od­po­wie­dzial­ność, brak wspar­cia, kon­flikt albo presja ter­mi­nu. Na­pię­cie może utrud­niać kon­cen­tra­cję i sprzy­jać błędom; dłu­go­trwa­ły stres może po­gar­szać sa­mo­po­czu­cie i funk­cjo­no­wa­nie.
Dobór spo­so­bu dzia­ła­nia za­czy­na się od przy­czy­ny. Przy wielu rów­no­cze­snych za­da­niach ustal prio­ry­te­ty z prze­ło­żo­nym. Przy bra­ku­ją­cej wiedzy za­pla­nuj kon­sul­ta­cję. Krótka prze­rwa, spo­koj­ny oddech i roz­pi­sa­nie na­stęp­ne­go kroku mogą pomóc opa­no­wać chwi­lo­we na­pię­cie, lecz nie za­stą­pią zmiany nie­re­al­ne­go ob­cią­że­nia.
Aser­tyw­ność to jasne wy­ra­ża­nie po­trzeb, granic i opinii z po­sza­no­wa­niem praw innych. Przy­kła­do­wa odmowa brzmi: „Nie wy­ko­nam dziś obu zmian z te­sta­mi. Mogę za­koń­czyć for­mu­larz albo po­pra­wić ka­ta­log. Proszę o usta­le­nie prio­ry­te­tu”. Wy­po­wiedź podaje ogra­ni­cze­nie i moż­li­we dzia­ła­nie, za­miast ob­ra­żać roz­mów­cę.
Ule­głość ozna­cza zgodę mimo braku moż­li­wo­ści lub wbrew wła­snym gra­ni­com, a agre­sja na­ru­sza­nie granic dru­giej osoby. „Zrobię wszyst­ko, choć wiem, że nie zdążę” nie jest rze­tel­ną współ­pra­cą. „To głupi pomysł, nie będę roz­ma­wiać” rów­nież nie jest aser­tyw­no­ścią. Przy po­wta­rza­ją­cym się pro­ble­mie szukaj wspar­cia i po­pra­wy wa­run­ków, za­miast trak­to­wać stres jako oso­bi­stą po­raż­kę.

Ko­mu­ni­ka­cja i in­for­ma­cja zwrot­na

Ko­mu­ni­ka­cja in­ter­per­so­nal­na to prze­ka­zy­wa­nie i uzgad­nia­nie zna­czeń między ludźmi. Słowa sta­no­wią sygnał wer­bal­ny, a ton głosu, mimika i po­sta­wa sy­gna­ły nie­wer­bal­ne. Nie przy­pi­suj jednak pew­ne­go za­mia­ru na pod­sta­wie jed­ne­go gestu. Mil­cze­nie może ozna­czać namysł, nie zgodę lub nie­chęć.
Ak­tyw­ne słu­cha­nie polega na sku­pie­niu uwagi, za­da­wa­niu pytań i spraw­dza­niu zro­zu­mie­nia. Pa­ra­fra­za „Ro­zu­miem, że do piątku po­trze­bu­jesz tylko widoku, bez zapisu do bazy” po­zwa­la roz­mów­cy sko­ry­go­wać in­ter­pre­ta­cję. Usta­le­nie zapisz, jeśli wpływa na zakres lub termin. Pamięć dwóch osób nie zawsze za­cho­wu­je tę samą wersję roz­mo­wy.
In­for­ma­cja zwrot­na opi­su­je ob­ser­wa­cję, jej skutek i ocze­ki­wa­ną zmianę. „Pole adresu nie ma ety­kie­ty, więc użyt­kow­nik czyt­ni­ka nie zna jego celu. Dodaj po­wią­za­ną ety­kie­tę i sprawdź for­mu­larz” do­ty­czy pracy i daje na­stęp­ny krok. „Nie umiesz robić for­mu­la­rzy” ocenia osobę i nie wska­zu­je spo­so­bu po­pra­wy.
W dys­ku­sji od­dziel fakt od opinii. „Tekst ma kon­trast po­ni­żej uzgod­nio­ne­go progu” wymaga po­mia­ru. „Wolę inny kolor” opi­su­je pre­fe­ren­cję. Daj innym do­koń­czyć wy­po­wiedź, przed­staw ar­gu­ment i za­py­taj o za­strze­że­nia. Uzgod­nio­ne roz­wią­za­nie wymaga potem do­sto­so­wa­nia wła­sne­go dzia­ła­nia, nawet gdy po­cząt­ko­wo pro­po­no­wa­łeś inną opcję.

Kon­flikt, ne­go­cja­cje i roz­wią­zy­wa­nie pro­ble­mów

Kon­flikt to roz­bież­ność celów, po­trzeb lub ocen. Dwie osoby mogą chcieć jed­no­cze­śnie zmie­niać ten sam plik albo ina­czej ro­zu­mieć „gotowy for­mu­larz”. Naj­pierw ustal fakty, in­te­re­sy stron i wspól­ny cel. Współ­pra­ca szuka roz­wią­za­nia za­spo­ka­ja­ją­ce­go ważne po­trze­by, kom­pro­mis ozna­cza wza­jem­ne ustęp­stwa, a me­dia­cja ko­rzy­sta z pomocy bez­stron­nej osoby.
Ne­go­cja­cje są pro­ce­sem uzgad­nia­nia wa­run­ków. Przy­go­tuj wy­ma­ga­nia, ogra­ni­cze­nia, moż­li­we wa­rian­ty i kry­te­rium wyboru. Klient chce wcze­śniej stronę, zespół po­trze­bu­je czasu na testy. Moż­li­wy wa­riant to wcze­śniej­sze prze­ka­za­nie uzgod­nio­ne­go za­kre­su i od­dziel­ny termin reszty. Nie obie­cuj pełnej funk­cji pod nazwą wersji czę­ścio­wej.
Po­sta­wa sprzy­ja­ją­ca po­ro­zu­mie­niu obej­mu­je słu­cha­nie, rze­czo­we uza­sad­nie­nie i brak presji oso­bi­stej. Po roz­mo­wie zapisz zakres, termin, od­po­wie­dzial­ność i sposób od­bio­ru. Po­ro­zu­mie­nie „jakoś się do­ga­da­my” nie roz­strzy­ga, czy for­mu­larz ma tylko wy­glą­dać, czy także wy­sy­łać dane.
Metoda roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mu to upo­rząd­ko­wa­ny sposób do­cho­dze­nia do dzia­ła­nia. Przy braku ob­ra­zów w wi­try­nie zde­fi­niuj objaw, zbierz fakty, wypisz hi­po­te­zy, sprawdź je i oceń wynik. Burza mózgów pomaga naj­pierw zebrać różne pro­po­zy­cje bez na­tych­mia­sto­wej kry­ty­ki, a póź­niej­sze po­rów­na­nie kosztu, czasu i ryzyka pomaga wybrać wa­riant.
Otwar­tość na zmianę ozna­cza ocenę nowej sy­tu­acji, nie bez­wa­run­ko­wą zgodę. Gdy klient zmie­nia sposób do­star­cza­nia danych, za­pro­po­nuj import z pliku lub for­mu­larz ad­mi­ni­stra­cyj­ny i po­rów­naj skutki. Zmiana może ogra­ni­czyć ręczną pracę, ale wy­ma­gać szko­le­nia. Kre­atyw­ność polega na zna­le­zie­niu wy­ko­nal­nych opcji także przy awarii lub braku zasobu.

Rozwój i współ­pra­ca są czę­ścią za­da­nia

Rozwój za­wo­do­wy to świa­do­me uzu­peł­nia­nie kom­pe­ten­cji po­trzeb­nych do pracy. In­for­ma­cji szukaj w do­ku­men­ta­cji pro­du­cen­ta, ma­te­ria­łach bran­żo­wych i wy­ma­ga­niach sta­no­wisk, spraw­dza­jąc ak­tu­al­ność oraz autora. Po­rów­naj po­trzeb­ne umie­jęt­no­ści z wła­sny­mi: po­tra­fisz zbu­do­wać widok, ale nie umiesz prze­te­sto­wać for­mu­la­rza kla­wia­tu­rą.
Ustal mie­rzal­ny cel, na przy­kład w tym ty­go­dniu spraw­dzić trzy for­mu­la­rze kla­wia­tu­rą i na­pra­wić zna­le­zio­ne pro­ble­my. Za­pla­nuj naukę, ćwi­cze­nie, kon­sul­ta­cję i ocenę re­zul­ta­tu. Kurs, prak­ty­ka, wspól­ne roz­wią­zy­wa­nie zadań i in­for­ma­cja zwrot­na roz­wi­ja­ją różne umie­jęt­no­ści. Sama lista obej­rza­nych ma­te­ria­łów nie po­ka­zu­je jesz­cze opa­no­wa­nia za­da­nia.
W ze­spo­le re­spek­tuj po­dział ról, wy­ko­nuj własną część i an­ga­żuj się w wspól­ny re­zul­tat. Jeśli uzgod­nio­no inne nazwy pól niż pro­po­no­wa­ne przez Ciebie, do­sto­suj kod i do­ku­men­ta­cję. Wspól­na od­po­wie­dzial­ność nie usuwa in­dy­wi­du­al­ne­go obo­wiąz­ku in­for­mo­wa­nia o pro­ble­mach.

Na eg­za­mi­nie

W py­ta­niach sy­tu­acyj­nych oce­niaj dzia­ła­nie, a nie sym­pa­tycz­ny ton od­po­wie­dzi. Etycz­ne za­cho­wa­nie chroni in­for­ma­cje i uczci­wie przed­sta­wia wynik. Aser­tyw­ne za­cho­wa­nie podaje gra­ni­cę bez agre­sji. Dobra in­for­ma­cja zwrot­na umoż­li­wia kon­kret­ną po­pra­wę, a ne­go­cja­cje kończą się moż­li­wy­mi do spraw­dze­nia usta­le­nia­mi.

Ściąga

Po­ję­cie
Wła­ści­we dzia­ła­nie
Etyka
rze­tel­ność, sza­cu­nek, ochro­na in­for­ma­cji
Plan
czyn­ność, czas, kry­te­rium ukoń­cze­nia
Aser­tyw­ność
gra­ni­ca i pro­po­zy­cja bez na­ru­sza­nia innych
Ak­tyw­ne słu­cha­nie
py­ta­nie, pa­ra­fra­za, po­twier­dze­nie
In­for­ma­cja zwrot­na
fakt, skutek, kon­kret­na po­pra­wa
Ne­go­cja­cje
in­te­re­sy, wa­rian­ty, zapis po­ro­zu­mie­nia
Rozwój
luka, cel, ćwi­cze­nie, ocena efektu
Pobierz ściągę PDF

[ W TYM DZIALE ]

poprzednia: Angielski zawodowy: słownik terminów, czytanie dokumentacji i komunikatów błędównastępna: Organizacja pracy małego zespołu: role, harmonogram, delegowanie, daily, odbiórspis działu: Jezyk obcy, kompetencje, zespol

[ INF.03: INNE ARTYKUŁY ]

Hub INF.03Zakres materiałuDokumenty CKEFormularze HTML na egzaminie INF.03Grafika i multimedia na egzaminie INF.03JavaScript na egzaminie INF.03Zapytania SQL na egzaminie INF.03Bazy danych i SQL na egzaminie INF.03pokaż więcej (85)
ZAWODNIK
egzamin zawodowy INF.02 · INF.03 · INF.04
Serwer Discord›
Egzaminy zawodowe IT/Matury/Studia
@yastor
Polityka prywatnościRegulaminKontakt
© 2026 Zawodnik · by Yastor
Arkusze i zasady oceniania pochodzą z CKE. Serwis nie jest powiązany z Centralną Komisją Egzaminacyjną.