Grafika i multimedia na egzaminie INF.03

INF.03 · teoria
autor: redakcja · 24.08.2026 · aktualizacja: 08.09.2026
Grafika i multimedia w kwalifikacji INF.03: najważniejsze zasady, przykłady i 129 powiązanych pytań w banku.

[ INF.03: PYTANIA Z TEGO DZIAŁU ]

Obraz na stro­nie to wy­mia­na ja­ko­ści na bajty, a każdy ele­ment tej wy­mia­ny daje się po­li­czyć. Liczą się wy­mia­ry w pik­se­lach, liczba bitów na piksel, rodzaj kom­pre­sji i moż­li­wo­ści for­ma­tu. Za­miast uczyć się listy roz­sze­rzeń, spraw­dzaj, co format po­tra­fi za­pi­sać: pełny kolor czy paletę, prze­zro­czy­stość płynną czy bi­nar­ną, jedną klatkę czy ani­ma­cję. Ta sama zasada obo­wią­zu­je w dźwię­ku i wideo, gdzie o od­two­rze­niu de­cy­du­je kodek za­pi­sa­ny w środku pliku, a nie roz­sze­rze­nie.

Raster i wektor: kiedy który

Obraz ra­stro­wy to siatka pik­se­li o sta­łych wy­mia­rach: po­więk­sze­nie nie tworzy szcze­gó­łów, tylko do­li­cza pik­se­le in­ter­po­la­cją (naj­bliż­szy sąsiad daje schod­ki, dwu­sze­ścien­na roz­my­cie). Obraz wek­to­ro­wy prze­cho­wu­je opis figur: współ­rzęd­ne, krzywe Bez­ie­ra, gru­bo­ści linii i wy­peł­nie­nia, a pik­se­le po­wsta­ją do­pie­ro przy wy­świe­tla­niu.
Wektor jest ry­so­wa­ny od nowa w każdej skali: logo w SVG jest ostre i przy 32, i przy 2000 pik­se­lach, a plik zaj­mu­je kilka ki­lo­baj­tów, bo to tekst. Zdję­cie z apa­ra­tu za­pi­suj ra­stro­wo, bo krzywe nie opiszą mi­lio­nów nie­re­gu­lar­nych plamek koloru. Logo, ikony i sche­ma­ty trzy­maj wek­to­ro­wo i ra­ste­ry­zuj do­pie­ro do for­ma­tu do­ce­lo­we­go, w do­kład­nym roz­mia­rze wy­świe­tla­nia.

Wy­mia­ry, roz­dziel­czość i głębia koloru

Wy­mia­ry w pik­se­lach i roz­dziel­czość druku to dwie różne rzeczy: obraz 1920 na 1080 ma 2 073 600 pik­se­li nie­za­leż­nie od tego, czy w me­ta­da­nych wpi­sa­no 72, czy 300 ppi. War­tość ppi mówi tylko, jak duży ma być wydruk. Zdję­cie dru­ko­wa­ne w sze­ro­ko­ści 10 cm przy 300 ppi wymaga około 1181 pik­se­li sze­ro­ko­ści.
Głębia koloru mówi, ile bitów opi­su­je piksel: przy 24 bitach na piksel (3 bajty) roz­miar nie­skom­pre­so­wa­nej mapy liczy się wprost:
1
2
3
szerokosc * wysokosc * bajty na piksel
1920 * 1080 * 3 = 6 220 800 bajtow = ok. 5,9 MiB
Jed­nost­ki prze­li­czysz w kon­wer­te­rze. Osiem bitów na kanał daje 256 po­zio­mów skła­do­wej i 16 777 216 ko­lo­rów; kanał alfa do­kła­da ko­lej­ne 8 bitów, razem 32 bity na piksel.

Tryby barw: RGB, CMYK i sRGB

RGB jest ad­dy­tyw­ny, bo skła­do­we są świa­tłem: pełna czer­wień, zieleń i nie­bie­ski dają biel, brak wszyst­kich czerń. CMYK jest sub­trak­tyw­ny, bo farba odej­mu­je świa­tło odbite od pa­pie­ru, a czarny kanał K ist­nie­je dla­te­go, że mie­szan­ka trzech barw pro­ce­so­wych daje brudny brąz za­miast czerni.
Część na­sy­co­nych barw RGB (ja­skra­we zie­le­nie, błę­ki­ty) nie mieści się w ga­mu­cie CMYK, dla­te­go wydruk bywa bled­szy niż pod­gląd. Pliki na stronę za­pi­suj w sRGB, bo to do­myśl­ne za­ło­że­nie prze­glą­da­rek; zdję­cie w Adobe RGB bez kon­wer­sji wy­świe­tli się wy­pra­ne.

JPEG, PNG, GIF, SVG i WebP

Format
Kom­pre­sja
Prze­zro­czy­stość
Ani­ma­cja
Typowe użycie
JPEG
strat­na
brak
brak
zdję­cia
PNG-24
bez­strat­na
alfa, 256 po­zio­mów
APNG
zrzuty, gra­fi­ka z tek­stem
PNG-8
bez­strat­na, paleta 256
bi­nar­na
APNG
proste gra­fi­ki
GIF
bez­strat­na (LZW), paleta 256
bi­nar­na
tak
proste ani­ma­cje
SVG
tekst XML
tak
CSS/SMIL
logo, ikony, sche­ma­ty
WebP
strat­na i bez­strat­na
alfa
tak
za­mien­nik JPEG/PNG, ok. 25% lżej­szy
JPEG koduje w modelu YCbCr i zwykle za­pi­su­je kolor w po­ło­wie roz­dziel­czo­ści ja­sno­ści (4:2:0). Nowszy AVIF scho­dzi z wagą jesz­cze niżej niż WebP.

Kom­pre­sja strat­na kontra bez­strat­na

Kom­pre­sja bez­strat­na od­twa­rza dane bit w bit: PNG używa De­fla­te z fil­tra­mi pre­dyk­cyj­ny­mi, GIF ko­rzy­sta z LZW. Na zdję­ciu zbija plik mniej więcej o połowę, pod­czas gdy JPEG przy ja­ko­ści 80 po­tra­fi dzie­się­cio­krot­nie, bo trwale usuwa szcze­gó­ły słabo wi­docz­ne dla oka. Przy ja­ko­ści 40 widać bloki 8 na 8 pik­se­li i ob­wód­ki przy kra­wę­dziach.
Ar­te­fak­ty naj­bar­dziej widać na ostrych kon­tra­stach: tek­ście, cien­kich li­niach, zrzu­tach ekranu, dla­te­go takie obrazy za­pi­suj w PNG. Każdy po­now­ny zapis JPEG kwan­ty­zu­je już znie­kształ­co­ne dane, więc straty się sumują: edytuj plik źró­dło­wy, a JPEG ge­ne­ruj raz, na końcu.

Waga pliku, czas ła­do­wa­nia i wideo

Zdję­cie 4000 na 3000 pik­se­li wsta­wio­ne w miej­sce o sze­ro­ko­ści 1200 pik­se­li nie wy­glą­da lepiej, tylko waży więcej. Atry­but width i reguły CSS zmie­nia­ją roz­miar wy­świe­tla­nia, nie wiel­kość po­bie­ra­ne­go pliku: trans­fer ogra­ni­czysz zmniej­sze­niem wy­mia­rów przed za­pi­sem, atry­bu­tem srcset albo le­ni­wym ła­do­wa­niem. Za­miast 2,8 MB wy­cho­dzi około 200 KB, co przy łączu 10 Mb/s (około 1,25 MB/s) skraca po­bie­ra­nie z 2 sekund do 0,2.
W mul­ti­me­diach kon­te­ner to pu­deł­ko na stru­mie­nie: MP4 i MKV miesz­czą obraz, dźwięk i napisy, WebM przyj­mu­je tylko VP8, VP9 i AV1 z dźwię­kiem Vorbis lub Opus. Kodek opi­su­je sposób za­ko­do­wa­nia stru­mie­nia (H.264, AV1 dla obrazu; AAC, MP3, Opus dla dźwię­ku), więc plik .mp4 nie od­two­rzy się, gdy od­twa­rzacz nie zna kodeka w środku. Roz­miar li­czysz wprost z pa­ra­me­trów stru­mie­nia:
1
2
3
4
5
dzwiek bezstratny (CD):
44 100 probek * 16 bitow * 2 kanaly = 1 411 200 bitow/s -> ok. 10,6 MB / minute
ten sam material w MP3 128 kb/s -> ok. 0,96 MB / minute
wideo 5 Mb/s -> ok. 37,5 MB / minute
Osa­dza­nie ob­ra­zów w do­ku­men­cie opi­su­je ar­ty­kuł o HTML, a za­da­nia z ob­li­czeń gra­ficz­nych znaj­dziesz w ar­ku­szach INF.03.
ZAWODNIK
egzamin zawodowy INF.02 · INF.03 · INF.04
Serwer Discord›
Egzaminy zawodowe IT/Matury/Studia
@yastor
© 2026 Zawodnik · by Yastor
Arkusze i zasady oceniania pochodzą z CKE. Serwis nie jest powiązany z Centralną Komisją Egzaminacyjną.