Dobór hostingu do HTML i PHP, konfiguracja domeny i DNS, przesyłanie plików przez SFTP, uruchomienie serwera WWW i sprawdzenie opublikowanego sklepu. Lekcja 6.6 kursu INF.03.
Publikacja witryny to umieszczenie jej plików i usług na serwerze, skonfigurowanie dostępu oraz sprawdzenie działania pod docelowym adresem. Na egzaminie dobierasz hosting i program do przesyłania danych, rozpoznajesz role domeny oraz DNS i ustalasz kolejność etapów. W praktyce strona musi działać z opublikowanych zasobów, a nie tylko z katalogu autora.
Hosting dopasowany do aplikacji
Hosting to usługa udostępniania zasobów serwera potrzebnych do działania witryny. Strona złożona wyłącznie z HTML, CSS, JavaScript i obrazów może działać na hostingu statycznym. Sklep z PHP oraz bazą potrzebuje środowiska wykonującego PHP i dostępu do odpowiedniego serwera bazy. Miejsce na pliki nie oznacza automatycznie obsługi wszystkich języków i usług.
Hosting współdzielony udostępnia zarządzane środowisko wielu klientom. Zwykle upraszcza obsługę, lecz ogranicza konfigurację. VPS, czyli Virtual Private Server (wirtualny serwer prywatny), daje większą kontrolę nad systemem, ale wymaga jego administracji. Serwer dedykowany przeznacza maszynę dla jednego klienta. Dobór zależy od potrzeb, a nie od przekonania, że największy pakiet zawsze jest właściwy.
Dla sklepu sprawdź obsługę wymaganej wersji PHP i bazy, rozmiar miejsca, limity transferu i możliwości wykonywania kopii. Ważny jest także HTTPS, dostęp do logów i sposób przesyłania plików. Jeżeli aplikacja zapisuje przesłane zdjęcia, ustal, czy miejsce zapisu jest trwałe. Niektóre środowiska mogą usuwać lokalne pliki przy ponownym uruchomieniu lub wdrożeniu.
Kopia zapasowa i możliwość przywrócenia są różnymi rzeczami. Oferta deklarująca automatyczne kopie powinna pozwalać ustalić ich zakres, częstotliwość i sposób odtworzenia. Dla PHP z bazą potrzeba plików oraz danych w zgodnym stanie. Nie umieszczamy archiwum całej bazy w publicznym katalogu tylko po to, żeby łatwo je pobrać.
Domena i rekordy DNS
Domena to nazwa w hierarchicznym systemie nazw, na przykład example.com. Rejestracja zapewnia prawo do korzystania z nazwy na określonych warunkach i w określonym czasie, a hosting dostarcza środowisko działania. Można mieć domenę i hosting u różnych dostawców. Rejestracja samej nazwy nie tworzy strony ani nie wgrywa plików.
DNS, od Domain Name System (system nazw domenowych), pozwala uzyskać informacje związane z nazwą. Rekord A wskazuje adres IPv4, AAAA adres IPv6, a CNAME nazwę będącą aliasem innej nazwy. Rekord MX kieruje obsługą poczty i nie zastępuje rekordu witryny. Serwery nazw odpowiadające za domenę mogą być inne niż maszyna obsługująca HTTP.
W ćwiczeniu dostawca podaje adres dokumentacyjny 192.0.2.10. W panelu DNS wybierz właściwą strefę, dodaj lub zmień rekord A wskazanego hosta, wpisz adres i zapisz. Dla nazwy www skonfiguruj wariant podany przez dostawcę, na przykład CNAME do domeny głównej. Adres z przykładu nie jest prawdziwym hostingiem do użycia. W rzeczywistym wdrożeniu podstawiasz dane własnego środowiska.
TTL, od Time To Live (czas życia), określa czas przechowywania odpowiedzi w pamięci podręcznej. Po zmianie rekordu część odbiorców może jeszcze korzystać z poprzedniej odpowiedzi. Nie naprawiamy tego wielokrotnym wpisywaniem losowych adresów. Sprawdź rekord u właściwych serwerów i odczekaj czas wynikający z buforowania. Zmiana serwerów nazw deleguje obsługę strefy, a nie kopiuje automatycznie wszystkich jej rekordów.
Serwer WWW i pakiet lokalny
Serwer WWW to program odbierający żądania HTTP i zwracający odpowiedzi. Apache i Nginx są przykładami takich programów. PHP wymaga dodatkowo właściwej obsługi wykonania skryptu. MySQL lub MariaDB obsługują bazę, a phpMyAdmin jest aplikacją do zarządzania nią przez przeglądarkę. Nie mylimy panelu z samą usługą bazy.
Do ćwiczenia można zainstalować pakiet XAMPP z oficjalnego źródła, wybrać potrzebne składniki i uruchomić Apache oraz bazę. Pliki sklepu umieść w katalogu dokumentów WWW zgodnym z konfiguracją instalacji. Otwórz adres http://localhost/ z właściwym podkatalogiem. Sprawdź, czy prosty dokument HTML jest zwracany oraz czy skrypt PHP wykonuje się, zamiast pokazywać kod źródłowy.
Konfiguracja Apache obejmuje między innymi port nasłuchiwania, katalog dokumentów i przypisanie nazw do witryn. Zmieniaj ustawienia zgodnie z dokumentacją użytej instalacji, sprawdź poprawność konfiguracji, a następnie przeładuj usługę. Błąd zajętego portu rozwiązuje się przez ustalenie procesu i konfiguracji, nie przez wyłączenie przypadkowych usług. Wprowadzenie opisuje dokumentacja Apache. Lokalny pakiet szkolny ułatwia uruchomienie, ale jego przykładowe konta i ustawienia nie stanowią gotowej konfiguracji publicznego sklepu. Nie udostępniaj internetu do panelu bazy tylko dlatego, że otwiera się lokalnie. Na hostingu korzystaj z wyznaczonych kont i adresów. Ustawienia egzaminacyjnej bazy z kontem root bez hasła odnoszą się do określonego środowiska zadania.
FTP, FTPS i SFTP
Klient transferu to program przesyłający dane między komputerem a serwerem. FileZilla Client i WinSCP pozwalają wybierać pliki, katalog docelowy oraz kontrolować kolejkę transferu. Klient nie zastępuje serwera ani konta. Przed połączeniem potrzebujesz hosta, protokołu, portu i danych uwierzytelnienia podanych przez administratora lub dostawcę.
FTP, od File Transfer Protocol (protokół przesyłania plików), w podstawowej postaci nie szyfruje sesji. FTPS dodaje ochronę TLS do FTP. SFTP, czyli protokół przesyłania plików działający przez SSH, jest odrębnym protokołem, a nie nazwą szyfrowanego trybu FTP. Wybierz ten, który obsługuje serwer; do publicznego przesyłania danych używaj szyfrowanego połączenia.
W menedżerze połączeń klienta utwórz wpis, wybierz protokół i uzupełnij parametry. Przy pierwszym SFTP porównaj odcisk klucza hosta z wiarygodną informacją od administratora. Po zalogowaniu przejdź do właściwego katalogu WWW. Nazwa public_html jest częsta, ale nie obowiązuje wszędzie. Wgranie plików do katalogu domowego konta nie musi udostępnić ich pod domeną.
Prześlij komplet struktury sklepu, zachowując podkatalogi obrazów, stylów i skryptów. Sprawdź kolejkę oraz listę nieudanych transferów, a następnie porównaj plik startowy i ścieżki. Nie wgrywaj zbędnych archiwów, haseł i plików lokalnej konfiguracji. Funkcje programu i przebieg przesyłania opisuje dokumentacja FileZilla. Publikacja i sprawdzenie wyniku
Etapy publikacji to przygotowanie wersji, dobór usług, konfiguracja domeny, transfer, uruchomienie oraz kontrola. Dla statycznego sklepu wystarczy poprawny zestaw plików. Dla PHP przygotuj także bazę, użytkownika o potrzebnych uprawnieniach i konfigurację połączenia. Import bazy wykonuj narzędziem właściwym dla serwera, a nie przez umieszczenie pliku SQL w publicznym katalogu.
HTTPS wymaga obsługi po stronie serwera oraz prawidłowego certyfikatu dla używanej nazwy. Po uruchomieniu sprawdź adres docelowy i żądania zasobów: plik pobierany przez zwykłe HTTP może powodować problem mieszanego ładowania. Przekierowanie na HTTPS nie zastępuje certyfikatu ani prawidłowych odnośników. Sprawdź również wariant z www, jeżeli ma być obsługiwany.
Test publikacji wykonaj w nowej sesji przeglądarki, jako zwykły odbiorca. Otwórz stronę główną i podstronę bezpośrednio, odśwież ją, przejdź po menu, załaduj obrazy i wyślij testowy formularz z bezpiecznymi danymi. Obejrzyj odpowiedzi 404 i komunikaty serwera w logach. Strona dostępna pod adresem pliku, lecz niedostępna pod samą domeną, może mieć niewłaściwy dokument startowy.
W razie błędu oddziel warstwy: czy nazwa rozwiązuje się przez DNS, czy działa połączenie HTTPS, czy serwer odnajduje plik i czy PHP łączy się z bazą. Taka kolejność ogranicza przypadkowe zmiany. Zachowaj poprzednią działającą wersję i plan przywrócenia. Transfer zakończony komunikatem sukcesu potwierdza przesłanie plików, a nie poprawność całej aplikacji.
Na egzaminie
Pisemne pytanie może wymagać hostingu dla PHP z bazą, programu do przesyłania plików albo właściwego rekordu DNS. Dobieraj rozwiązanie do wymagań. SFTP nie jest HTTPS, rekord MX nie publikuje strony, a samo wykupienie domeny nie uruchamia aplikacji.
Pułapka: odwołanie do pliku z własnego dysku może działać na komputerze autora, ale nie jest poprawnym adresem zasobu opublikowanej witryny.
W praktyce zachowaj nazwy i strukturę wskazane w arkuszu oraz sprawdź końcowe miejsce oddania rezultatów. Publikacja internetowa może nie być wymagana w konkretnym zadaniu: uruchomienie przez lokalny serwer i przekazanie plików wykonuj dokładnie według jego instrukcji. Nie dodawaj transferu do zewnętrznej usługi, jeżeli polecenie wymaga wyłącznie lokalnego rezultatu.
Ściąga
Hosting
środowisko i zasoby serwera
A, AAAA
adres IPv4 lub IPv6
FTP
podstawowy nieszyfrowany transfer
Kontrola publikacji
DNS, HTTPS, pliki, aplikacja, baza, test odbiorcy
Pobierz ściągę PDF