ZAWODNIK

CMS: WordPress i Joomla!, instalacja, panel, szablony, wtyczki, aktualizacje, role

INF.03 · teoria
autor: redakcja · 02.11.2026
Instalacja i administracja CMS na przykładzie WordPress i Joomla!: baza, panel, publikacja treści, szablony, rozszerzenia, role, media i bezpieczne aktualizacje. Lekcja 6.3 kursu INF.03.
CMS, od Content Management System (system za­rzą­dza­nia tre­ścią), to opro­gra­mo­wa­nie po­zwa­la­ją­ce two­rzyć i pu­bli­ko­wać wi­try­nę przez panel. Na eg­za­mi­nie roz­po­zna­jesz jego funk­cje, role użyt­kow­ni­ków i skutki kon­fi­gu­ra­cji, a w prak­ty­ce możesz in­sta­lo­wać WordPress lub Joomla!, do­da­wać treść i do­bie­rać sza­blon. CMS ge­ne­ru­je stronę z za­pi­sa­nych danych i usta­wień, więc nie trzeba ręcz­nie two­rzyć pliku HTML dla każ­de­go ar­ty­ku­łu.

Treść, wygląd i panel ad­mi­ni­stra­to­ra

Panel ad­mi­ni­stra­to­ra to część sys­te­mu prze­zna­czo­na do za­rzą­dza­nia tre­ścią, użyt­kow­ni­ka­mi i kon­fi­gu­ra­cją. Fron­tend (część wi­docz­na dla od­bior­cy) po­ka­zu­je opu­bli­ko­wa­ną wi­try­nę, a bac­kend (za­ple­cze ad­mi­ni­stra­cyj­ne) po­zwa­la ją edy­to­wać. W CMS słowo bac­kend odnosi się tutaj do panelu. Za­pi­sa­nie wersji ro­bo­czej w panelu nie musi ozna­czać po­ka­za­nia jej wszyst­kim od­wie­dza­ją­cym.
WordPress roz­róż­nia między innymi wpisy i strony. Wpisy pasują do ak­tu­al­no­ści, a strony do sta­łych in­for­ma­cji, takich jak kon­takt. Motyw okre­śla sposób pre­zen­ta­cji, a wtycz­ka dodaje funk­cje. W Joomla! ar­ty­ku­ły można po­rząd­ko­wać ka­te­go­ria­mi, po­zy­cje menu pro­wa­dzą do okre­ślo­nych wi­do­ków, a moduły wy­peł­nia­ją wy­bra­ne miej­sca układu. Sza­blon od­po­wia­da za wygląd. Nie należy prze­pi­sy­wać nazw ele­men­tów jed­ne­go sys­te­mu jako iden­tycz­nych zasad dru­gie­go.
Kur­so­wy sklep może użyć CMS do pu­bli­ko­wa­nia porad i opisów sprzę­tu. Samo za­in­sta­lo­wa­nie WordPress albo Joomla! nie daje jednak au­to­ma­tycz­nie kom­plet­ne­go sklepu z płat­no­ścia­mi i ob­słu­gą za­mó­wień. Takie funk­cje wy­ma­ga­ją od­po­wied­nie­go roz­wią­za­nia i kon­fi­gu­ra­cji. W tej lekcji two­rzy­my stronę in­for­ma­cyj­ną sklepu, listę wpisów oraz kon­takt, kon­ty­nu­ując treści wcze­śniej­szych dzia­łów.

Przy­go­to­wa­nie śro­do­wi­ska

Śro­do­wi­sko uru­cho­mie­nio­we to usługi, któ­rych po­trze­bu­je CMS. Dla obu sys­te­mów sprawdź zgod­ność wy­bra­nej wersji z PHP, ser­we­rem WWW i bazą. Nie za­kła­daj, że każdy pakiet XAMPP speł­nia wy­ma­ga­nia każdej wersji. Ofi­cjal­na do­ku­men­ta­cja WordPress i Joomla! podaje wy­ma­ga­nia dla kon­kret­nych wydań, a ko­mu­ni­ka­ty in­sta­la­to­ra po­ma­ga­ją wykryć bra­ku­ją­ce roz­sze­rze­nie PHP lub nie­od­po­wied­ni limit.
Pracę tre­nin­go­wą wy­ko­nu­je­my lo­kal­nie w osob­nym ka­ta­lo­gu i bazie, bez nad­pi­sy­wa­nia kur­so­we­go sklepu. Przy­go­tuj nazwę bazy, użyt­kow­ni­ka, hasło i adres ser­we­ra bazy. Adres ten nie musi być iden­tycz­ny z domeną wi­try­ny. Na kom­pu­te­rze ćwi­cze­nio­wym może to być localhost, ale na ho­stin­gu do­staw­ca może podać inną nazwę. Pa­ra­me­try wpi­su­je­my zgod­nie z kon­fi­gu­ra­cją usług.
Pliki po­bie­ra­my z ofi­cjal­nej strony pro­jek­tu. Roz­pa­ko­wa­nie ar­chi­wum tworzy ka­ta­lo­gi apli­ka­cji, ale nie kończy in­sta­la­cji: system musi jesz­cze po­łą­czyć się z bazą i utwo­rzyć swoje tabele. Użyj osob­nej bazy lub pra­wi­dło­wo od­se­pa­ro­wa­ne­go ze­sta­wu tabel. Nie uru­cha­miaj in­sta­la­to­ra na bazie za­wie­ra­ją­cej ważne dane bez kopii. Nazwa bazy nie jest hasłem ad­mi­ni­stra­to­ra i nie za­stę­pu­je danych lo­go­wa­nia do panelu.

In­sta­la­cja WordPress i Joomla!

In­sta­la­cja WordPress obej­mu­je przy­go­to­wa­nie plików, bazy i kon­fi­gu­ra­cji po­łą­cze­nia. Umieść roz­pa­ko­wa­ną apli­ka­cję w ka­ta­lo­gu ob­słu­gi­wa­nym przez serwer WWW. Otwórz od­po­wia­da­ją­cy mu adres HTTP. In­sta­la­tor po­pro­si o pa­ra­me­try bazy, a na­stęp­nie tytuł wi­try­ny i dane konta ad­mi­ni­stra­to­ra. Kon­fi­gu­ra­cja znaj­du­je się w pliku wp-config.php; może zostać przy­go­to­wa­na przez in­sta­la­tor albo według ofi­cjal­nej pro­ce­du­ry.
Po za­koń­cze­niu za­lo­guj się do za­ple­cza pod ad­re­sem wła­ści­wym dla in­sta­la­cji, zwykle z koń­ców­ką wp-admin. Sprawdź stronę pu­blicz­ną w osob­nej karcie. Jeżeli wi­try­na jest w pod­ka­ta­lo­gu sklep-wp, oba adresy muszą uwzględ­niać ten pod­ka­ta­log. Błąd po­łą­cze­nia z bazą spraw­dza­my przez nazwę hosta, nazwę bazy, użyt­kow­ni­ka i hasło, za­miast wie­lo­krot­nie zmie­niać tytuł wi­try­ny. Etapy opi­su­je ofi­cjal­na in­struk­cja in­sta­la­cji WordPress.
In­sta­la­cja Joomla! także roz­po­czy­na się od roz­pa­ko­wa­nia pa­kie­tu w ob­słu­gi­wa­nym ka­ta­lo­gu oraz otwar­cia adresu w prze­glą­dar­ce. W kre­ato­rze ustaw nazwę wi­try­ny, dane ad­mi­ni­stra­to­ra i po­łą­cze­nie z przy­go­to­wa­ną bazą. Wy­peł­nij wy­ma­ga­ne pola, uru­chom in­sta­la­cję i wy­ko­naj za­le­ca­ne przez in­sta­la­tor czyn­no­ści koń­co­we. Za­ple­cze ma zwykle koń­ców­kę administrator. Nie twórz wła­snej ko­lej­no­ści usu­wa­nia plików na pod­sta­wie po­rad­ni­ka do innego wy­da­nia.
Przed kon­ty­nu­acją otwórz pu­blicz­ną wi­try­nę i panel. Po­twierdź język oraz strefę cza­so­wą, a w tre­nin­go­wej in­sta­la­cji zadbaj, żeby te­sto­wa treść nie była mylona z praw­dzi­wą ofertą. Bie­żą­cy prze­bieg kre­ato­ra opi­su­je in­struk­cja in­sta­la­cji Joomla!. Nazwy i po­ło­że­nie pól mogą się zmie­niać, lecz dane ser­we­ra bazy oraz konto ad­mi­ni­stra­to­ra nadal pełnią różne role.

Kon­fi­gu­ra­cja treści, menu i mediów

Kon­fi­gu­ra­cja okre­śla sposób dzia­ła­nia wi­try­ny, na przy­kład nazwę, język, stronę główną i adresy pod­stron. Utwórz treść „O skle­pie”, „Kon­takt” i „Jak dobrać mysz”. Zapisz je naj­pierw jako wersje ro­bo­cze, obej­rzyj pod­gląd i opu­bli­kuj wy­bra­ne. Sprawdź nie tylko obec­ność ar­ty­ku­łu w panelu, ale też moż­li­wość przej­ścia do niego z menu strony pu­blicz­nej.
W WordPress dodaj stronę kon­tak­tu i wpis z po­rad­ni­kiem, a potem skon­fi­gu­ruj na­wi­ga­cję zgod­nie z użytym mo­ty­wem. W Joomla! utwórz ka­te­go­rię po­rad­ni­ków, ar­ty­kuł i po­zy­cję menu pro­wa­dzą­cą do wy­bra­ne­go widoku. Sam ar­ty­kuł bez od­no­śni­ka może nie po­ja­wić się w ocze­ki­wa­nym miej­scu menu. O tym, co widać, de­cy­du­ją także stan pu­bli­ka­cji, poziom do­stę­pu i usta­wie­nia widoku.
Bi­blio­te­ka lub me­ne­dżer mediów prze­cho­wu­je pliki uży­wa­ne w treści. Prze­ślij zdję­cie myszy przy­go­to­wa­ne w dziale gra­fi­ki, uzu­peł­nij po­trzeb­ny opis i wstaw do ar­ty­ku­łu. Im­por­to­wa­ny plik może zostać przy­ję­ty przez panel, a mimo to nie być jesz­cze użyty na żadnej stro­nie. Sprawdź pod­gląd oraz tekst al­ter­na­tyw­ny. Dla filmu do­bierz ele­ment od­twa­rza­cza i kon­tro­luj limit roz­mia­ru oraz do­zwo­lo­ny format.
Nie wkle­jaj wy­łącz­nie lo­kal­nej ścież­ki z dysku autora. Od­bior­ca strony nie ma do­stę­pu do two­je­go ka­ta­lo­gu. Zasób musi być opu­bli­ko­wa­ny pod ad­re­sem do­stęp­nym dla wi­try­ny. Po za­pi­sa­niu otwórz stronę jako nie­za­lo­go­wa­ny użyt­kow­nik i sprawdź obrazy oraz mul­ti­me­dia. Taki test wy­kry­wa przy­pa­dek, gdy plik lub ar­ty­kuł jest wi­docz­ny je­dy­nie po za­lo­go­wa­niu.

Sza­blo­ny, roz­sze­rze­nia i role

Sza­blon lub motyw okre­śla wygląd i roz­miesz­cze­nie treści. Wy­bierz gotowy wa­riant zgodny z uży­wa­ną wersją sys­te­mu, za­in­sta­luj go zgod­nie z ob­słu­gi­wa­nym spo­so­bem i ak­ty­wuj. Sprawdź na­głów­ki, menu, for­mu­larz i wąski ekran. Zmiana motywu nie musi ka­so­wać treści, lecz może zmie­nić jej układ i do­stęp­ne miej­sca mo­du­łów. Nie oce­niaj zgod­no­ści wy­łącz­nie na stro­nie głów­nej.
Roz­sze­rze­nie dodaje okre­ślo­ne funk­cje. W WordPress typową formą jest wtycz­ka, a w Joomla! wy­stę­pu­ją między innymi kom­po­nen­ty, moduły i do­dat­ki. In­sta­la­cja nie zawsze ozna­cza ak­ty­wa­cję oraz pełną kon­fi­gu­ra­cję. Po­bie­raj pakiet z za­ufa­ne­go źródła, sprawdź zgod­ność, a po in­sta­la­cji wy­ko­naj test jego funk­cji. Nie do­da­waj wielu roz­sze­rzeń, które roz­wią­zu­ją ten sam mały pro­blem.
Rola to zestaw upraw­nień przy­pi­sa­nych kontu. W WordPress ad­mi­ni­stra­tor za­rzą­dza wi­try­ną, re­dak­tor może za­rzą­dzać także cu­dzy­mi wpi­sa­mi, autor pu­bli­ko­wać własne, a współ­pra­cow­nik przy­go­to­wać własne bez sa­mo­dziel­ne­go pu­bli­ko­wa­nia. Sub­skry­bent ma ogra­ni­czo­ny zakres ob­słu­gi wła­sne­go pro­fi­lu. Opis do­ty­czy do­myśl­nych ról; roz­sze­rze­nia mogą zmie­niać upraw­nie­nia. Szcze­gó­ły podaje do­ku­men­ta­cja ról WordPress.
W Joomla! upraw­nie­nia grup i po­zio­my do­stę­pu roz­dzie­la­ją wy­ko­ny­wa­nie ope­ra­cji od wi­docz­no­ści treści. Sprawdź konto osoby re­da­gu­ją­cej po­rad­ni­ki, za­miast udo­stęp­niać wszyst­kim konto ad­mi­ni­stra­to­ra. Ad­mi­ni­stra­cja obej­mu­je także mo­de­ro­wa­nie treści, usu­wa­nie nie­uży­wa­nych roz­sze­rzeń i kon­tro­lę kont. Hasło do bazy po­zo­sta­je kon­fi­gu­ra­cją apli­ka­cji, a nie hasłem, które prze­ka­zu­je­my re­dak­to­ro­wi.

Ak­tu­ali­za­cje i odbiór wi­try­ny

Ak­tu­ali­za­cja zmie­nia pliki i czasem struk­tu­rę danych sys­te­mu. Przed nią wy­ko­naj kopię plików oraz bazy, sprawdź zgod­ność motywu i roz­sze­rzeń, a przy więk­szej zmia­nie prze­te­stuj ją na kopii wi­try­ny. Na­stęp­nie użyj ofi­cjal­ne­go me­cha­ni­zmu ak­tu­ali­za­cji dla danego sys­te­mu. Sam eks­port ar­ty­ku­łów nie jest pełną kopią całej apli­ka­cji.
Po ak­tu­ali­za­cji prze­te­stuj lo­go­wa­nie, pu­bli­ka­cję, menu i media. Jeżeli wy­stą­pi pro­blem, po­trzeb­ny jest plan po­wro­tu do spój­nej wersji plików oraz bazy. Ręczne po­pra­wia­nie rdze­nia utrud­nia ko­lej­ne ak­tu­ali­za­cje, po­nie­waż zmie­nio­ne pliki mogą zostać za­stą­pio­ne. Za­le­ce­nia do­ty­czą­ce kopii i spo­so­bów ak­tu­ali­za­cji opi­su­je in­struk­cja WordPress.

Na eg­za­mi­nie

Py­ta­nie pi­sem­ne może do­ty­czyć funk­cji panelu, skutku usta­wie­nia obrazu ar­ty­ku­łu lub upraw­nień roli. Wska­zuj re­zul­tat kon­kret­nej ope­ra­cji, nie samą nazwę CMS. Sza­blon wpływa na pre­zen­ta­cję, roz­sze­rze­nie dodaje funk­cję, a baza prze­cho­wu­je dane. Te ele­men­ty współ­pra­cu­ją, lecz nie za­stę­pu­ją się wza­jem­nie.
Pu­łap­ka: za­pi­sa­ny ar­ty­kuł nie musi być opu­bli­ko­wa­ny, a opu­bli­ko­wa­ny nie musi au­to­ma­tycz­nie trafić do wy­bra­ne­go menu.
W prak­ty­ce kon­tro­luj in­sta­la­cję, kon­fi­gu­ra­cję i widok pu­blicz­ny osobno. Zrób wy­ma­ga­ną treść, ustaw na­wi­ga­cję oraz media i sprawdź ją bez za­lo­go­wa­nia. Jeśli arkusz wymaga kon­kret­ne­go sys­te­mu albo sza­blo­nu, wy­ko­naj po­le­ce­nie w tym śro­do­wi­sku. Po­dob­na strona na­pi­sa­na ręcz­nie nie jest do­wo­dem użycia CMS.

Ściąga

Ele­ment
Za­da­nie
CMS
za­rzą­dza­nie i pu­bli­ko­wa­nie treści
Panel
kon­fi­gu­ra­cja, treści, konta, media
WordPress
wpisy, strony, motywy, wtycz­ki
Joomla!
ar­ty­ku­ły, ka­te­go­rie, menu, moduły, sza­blo­ny
In­sta­la­cja
pliki, usługi, baza, kre­ator, kon­tro­la
Motyw lub sza­blon
pre­zen­ta­cja treści
Roz­sze­rze­nie
do­dat­ko­wa funk­cja
Rola
zakres do­zwo­lo­nych czyn­no­ści
Ak­tu­ali­za­cja
kopia, zgod­ność, in­sta­la­cja, test
Pobierz ściągę PDF

[ W TYM DZIALE ]

poprzednia: Dostępność w praktyce: kontrast, alt, klawiatura, powiększenie, WCAG na stronienastępna: Testowanie, walidacja W3C, optymalizacjaspis działu: Projekt, CMS, testowanie, publikacja

[ INF.03: INNE ARTYKUŁY ]

Hub INF.03Zakres materiałuDokumenty CKEFormularze HTML na egzaminie INF.03Grafika i multimedia na egzaminie INF.03JavaScript na egzaminie INF.03Zapytania SQL na egzaminie INF.03Bazy danych i SQL na egzaminie INF.03pokaż więcej (85)
ZAWODNIK
egzamin zawodowy INF.02 · INF.03 · INF.04
Serwer Discord›
Egzaminy zawodowe IT/Matury/Studia
@yastor
Polityka prywatnościRegulaminKontakt
© 2026 Zawodnik · by Yastor
Arkusze i zasady oceniania pochodzą z CKE. Serwis nie jest powiązany z Centralną Komisją Egzaminacyjną.