Okablowanie strukturalne w kwalifikacji INF.02: najważniejsze zasady, przykłady i 165 powiązanych pytań w banku.
Okablowanie strukturalne ocenia się przez cały tor transmisyjny, a nie przez pojedynczy kabel. O wyniku decyduje kategoria komponentów, klasa całego łącza, sposób zarobienia końcówek, długość odcinka stałego oraz jakość kabli krosowych. Większość zadań egzaminacyjnych sprowadza się do trzech pytań: czy kategoria uniesie wymaganą przepływność na wymaganym dystansie, czy tor mieści się w limicie długości i czy sekwencja żył jest identyczna po obu stronach. Poniższe sekcje podają liczby, które trzeba znać na pamięć, oraz pokazują, skąd te liczby wynikają.
Kategoria, klasa i realna przepływność
Kategoria opisuje komponenty i pasmo, na którym spełniają one parametry, a klasa opisuje gotowy tor zbudowany z tych komponentów. Kategoria 5e odpowiada klasie D i sięga 100 MHz, kategoria 6 to klasa E i 250 MHz, kategoria 6A to klasa EA i 500 MHz, a kategoria 8 w klasach I oraz II pracuje do 2000 MHz. Kategoria 8 obowiązuje wyłącznie na kanale do 30 m z dwoma złączami, więc nadaje się do połączeń wewnątrz szafy i między szafami sąsiadującymi.
Sama kategoria nie jest przepływnością, dopiero para pasma i dystansu daje konkretną prędkość. Kategoria 5e unosi 1000BASE-T na pełnych 100 m, natomiast 10GBASE-T na kategorii 6 gwarantuje się od 37 do 55 m zależnie od poziomu przesłuchu obcego, co opisuje biuletyn TSB-155. Kategoria 6A utrzymuje 10 Gb/s na 100 m, bo jej konstrukcja i separatory par ograniczają przesłuch obcy typu PS ANEXT.
UTP, F/UTP i S/FTP oraz uziemienie ekranu
Notacja ISO/IEC ma postać X/YTP, gdzie pierwsza litera oznacza ekran wspólny, a druga ekran pojedynczej pary. U/UTP nie ma żadnego ekranu i opiera się wyłącznie na skręceniu par, potocznie nazywana FTP skrętka to F/UTP z jedną folią wokół czterech par, U/FTP ma folię na każdej parze bez ekranu wspólnego, a S/FTP łączy folię na każdej parze z oplotem wspólnym i najlepiej znosi zakłócenia. Kategoria 7 występuje tylko w wersji ekranowanej, sięga 600 MHz i w pełnej specyfikacji korzysta ze złączy GG45 lub TERA, a nie z klasycznego 8P8C.
Ekran zaczyna działać dopiero po połączeniu go z uziemieniem przez gniazdo, panel krosowy i szynę uziemiającą szafy. Ekran przerwany albo pozostawiony luzem zachowuje się jak antena i pogarsza wyniki pomiaru, dlatego ciągłość ekranu sprawdza się osobnym testem. Norma PN-EN 50174-2 podaje separację od nieekranowanych torów zasilających rzędu 200 mm dla skrętki nieekranowanej i około 50 mm dla ekranowanej, a w miejscu skrzyżowania obu instalacji zachowuje się kąt prosty.
T568A, T568B i kabel krosowany
W T568B kolejność od pinu 1 to biało-pomarańczowy, pomarańczowy, biało-zielony, niebieski, biało-niebieski, zielony, biało-brązowy, brązowy. T568A zamienia miejscami parę pomarańczową z zieloną, a pary niebieska i brązowa zostają na pinach 4, 5, 7 i 8. Kabel prosty ma ten sam standard na obu wtykach, kabel krosowany ma T568A z jednej strony i T568B z drugiej.
Zamiana obejmuje piny 1, 2, 3 i 6, ponieważ tylko z nich korzystają 10BASE-T oraz 100BASE-TX, gdzie jedna para nadaje, a druga odbiera. 1000BASE-T używa wszystkich czterech par dwukierunkowo, więc przerwana para niebieska lub brązowa nie zatrzyma łącza, ale zepchnie je po autonegocjacji do 100 Mb/s. Funkcja Auto MDI-X wykrywa układ par podczas autonegocjacji i sama koryguje przeplot, w 1000BASE-T jest obowiązkowa, a w starszych standardach była opcją producenta.
Sto metrów kanału: 90 m na stałe, 10 m na krosy
Limit 100 m dotyczy całego kanału, czyli drogi od portu przełącznika do karty sieciowej. Na kabel poziomy z żyłą jednodrutową przypada najwyżej 90 m, a pozostałe 10 m to suma kabli krosowych w szafie i przy stanowisku pracy. Krosy wykonuje się z linki, która jest giętka, lecz tłumi sygnał około dwadzieścia procent mocniej niż drut, i właśnie ta różnica uzasadnia zapas dziesięciu metrów.
Trasa 90 m i dwa krosy po 3 m dają kanał o długości 96 m, czyli mieszczą się w limicie. Przy 96 m samego kabla poziomego limit 90 m jest już przekroczony i trzeba dołożyć pośredni punkt dystrybucyjny albo przejść na światłowód. Podczas montażu rozplot par przed złączem ogranicza się do 13 mm przy kategorii 5e i do 6 mm przy kategorii 6, promień gięcia utrzymuje się na poziomie co najmniej czterech średnic kabla, a siła ciągnięcia nie przekracza 110 N.
Jednomod, wielomod i złącza światłowodowe
Włókno jednomodowe ma rdzeń około 9 µm w płaszczu 125 µm i pracuje na falach 1310 oraz 1550 nm. Włókno wielomodowe ma rdzeń 50 µm w odmianach OM2, OM3 i OM4 albo 62,5 µm w OM1, a typową falą jest 850 nm. Szerszy rdzeń przepuszcza wiele modów jednocześnie, różnica czasu ich przejścia rozmywa impuls i to zjawisko, czyli dyspersja modowa, skraca zasięg.
Dla 10GBASE-SR podaje się około 300 m na OM3 i 400 m na OM4, podczas gdy 10GBASE-LR na jednomodzie osiąga 10 km. Złącza spotykane w zadaniach to LC z ferrulą 1,25 mm, zwykle w wersji duplex, kwadratowe SC z ferrulą 2,5 mm i mechanizmem wciskanym oraz starsze ST z bagnetem. Żółta osłona kabla oznacza jednomod, turkusowa OM3 i część OM4, fioletowa pozostałe OM4, limonkowa OM5, a zielony korpus wtyku sygnalizuje szlif skośny APC.
Panel krosowy, gniazdo i pomiar toru
Kabel poziomy nie kończy się wtykiem. Oba jego końce zarabia się w złączach szczelinowych IDC, czyli w panelu krosowym po stronie szafy i w gnieździe abonenckim po stronie stanowiska. Służy do tego narzędzie uderzeniowe typu 110 lub LSA, które wciska żyłę w szczelinę, przecina izolację i obcina nadmiar jednym ruchem. Zaciskarka i wtyk 8P8C zostają do kabli krosowych, przy czym wtyk dobiera się osobno do linki, a osobno do drutu.
Tester okablowania sprawdza mapę połączeń, czyli ciągłość, zamianę żył, przerwę i zwarcie, ale prosty model nie wykryje rozdzielonej pary, ponieważ przy tym błędzie mapa jest formalnie poprawna, a ujawnia go dopiero pomiar przesłuchu NEXT. Reflektometr TDR podaje odległość do usterki na podstawie czasu powrotu echa i współczynnika NVP, który dla typowej skrętki mieści się w przedziale od 0,65 do 0,72. Przy NVP równym 0,7 sygnał biegnie z prędkością około 210 000 km/s, więc echo po 500 ns pokonuje 105 m tam i z powrotem, co wskazuje usterkę oddaloną o 52,5 m od miernika.
Z tym działem powiązano 165 pytań w banku INF.02. Na ekranie Wszystkie pytania wybierz jeden z tagów: okablowanie. Możesz wtedy przejrzeć zadania tylko z interesującego Cię obszaru.